24 uur met … jezelf

Eén ruimte, één gast, één interviewer. Het VPRO-programma 24 uur met… Ik ben fan. Zou jij het durven? 24 uur in één ruimte met iemand die je niet kent. Met camera’s die je niet ziet. Met de suggestie van intimiteit, terwijl er straks een miljoen mensen kijken en iets van je vinden.

Wat maakt het eigenlijk uit? 24 uur met jezelf daagt je vaak al genoeg uit. Zonder verborgen camera’s. 24 uur verhalen in je hoofd, ideeën over jezelf. De oordelen, de twijfels, de verwachtingen en verlangens. In gesprek met jezelf. Twenty four seven.

Want wees eerlijk: jij hebt toch ook stemmen in je hoofd? We houden het onder ons, net als in dat tv-programma. Want stemmen horen is een verschijnsel dat in de psychiatrie een indicatie is voor een aantal labels die je liever niet op je voorhoofd geplakt krijgt. Zo was er ooit een stem in mij die zich afvroeg of ik niet ernstig gestoord was. Want – het blijft onder ons – de stemmen die ik hoor zijn niet eens allemaal van mijzelf. Linke soep. Je krijgt voor minder medicatie. Gelukkig weet ik wie wat zegt. Ik ben toch niet gek.

Als je in de spiegel kijkt, zie je een behoorlijk coherente ‘ik’. Maar van binnen spelen zich chaotischere taferelen af. We denken wat af. Om onszelf te begrijpen. Het ene moment maken we een heldere keuze en tien minuten later twijfelen we alweer. Weet je wie er allemaal het woord voeren? Als je innerlijke regisseur in functie is, ben je in balans. Zo hou je het wel 24 uur uit.

Gedachten springen van hot naar her. Sommige bedenksels krijgen meer aandacht dan andere. Ongemerkt groeien ze, klinken ze steeds doordringender. Ze gaan een eigen leven in je leiden, maken verhalen in je hoofd en nemen soms de regie over. Je hebt dan niet meer een bang gevoel, je bent angstig. Je voelt je niet somber of negatief, maar je bent het. Je regisseur staat op non-actief.

Lastig als het leven je verrast. Verwachtingen komen soms niet uit. Ondanks al je inspanningen haal je net niet het podium. Je verliest liefde, werk of gezondheid. Dat roept emoties op. Maar het soevereine deel in je neemt de beslissing of je slachtoffer wordt of niet. Niet de gebeurtenissen in je leven bepalen hoe je je voelt, maar hoe je ermee omgaat. Levenskunst is besluiten je positieve gedachten te voeden, laten groeien in je en die een krachtige stem te geven. Ik ga de uitdaging aan.

Dus laat je niet dollen door het irritant normatieve type in je. Goed voor ‘goud’ in de categorie oordelen. Dat je te weinig van dit en te veel van dat. Hou die stiekeme etikettenplakker in de smiezen. Je hokjesman die zo goed weet wat goed en fout is. En let op je kritische saboteur die elk leuk idee vakkundig om zeep brengt en je beduusd achterlaat voor je ook maar in actie bent gekomen.

In die kakofonie van je eigen schreeuwlelijkerds is er altijd ook die ene innerlijke stem die weet wat goed voor je is. Die wacht met spreken tot het kalm in je is. Stil. Als de stilte spreekt, hoor je de stem in je die wijs en liefdevol voor jou is. De stem die weet dat je zelf verantwoordelijk bent voor je geluk. En die je vertrouwen geeft dat je het leven aan kunt zoals het zich aandient. Die stem die niet voortdurend vraagt om bevestiging van anderen, maar die jou accepteert en je de weg wijst als je verdwaalt.

We beschikken allemaal over dat innerlijke kompas. Omdat ons bewustzijn deel uitmaakt van een groter geheel, van een andere dimensie vol liefde en licht. Dat bewustzijn leeft in ons voort op aarde. In de beperking van een fysiek lichaam waar we ook nogal eens onze handen vol aan hebben. Maar in ons sluimert de herinnering van onze herkomst. Soms zie je een glimp van de eeuwigheid in de ogen van een ander. Hoor je een flard in muziek of voel je hoe woorden uit een eeuwenoude tekst je raken. Stokt je adem bij zoveel schoonheid in kunst of de natuur. In dat moment ben je verbonden met je essentie en daarmee met iets wat je zelf overstijgt.

Dan weet je opeens zeker welke keuzes je moet maken. Ondanks de andere stemmen in je, de oordelen van jezelf en van anderen. Het valt je in. Soms ervaar je die innerlijke verbinding als het contact met een andere realiteit. De ingevingen hebben een stem die je niet direct van jezelf herkent. Je kunt het de stem van God noemen, van engelen of gidsen, je overleden vader of moeder. Je kiest namen om die manifestatie vanuit die universele bron een plek te geven. Jouw woorden voor jouw ervaring. Opnieuw is het aan jou om de stemmen op waarde te schatten. Wantrouw ze als ze dwingend zijn. Of ze nou van binnenuit of buitenaf komen. Je ‘moet’ niets.

Maar het is wel heel wijs om de stilte een kans te geven zodat je je innerlijke stem hoort. Een ritueel om de dag te beginnen of af te sluiten, een ingepland moment in je agenda. Misschien ontdek je wel een BN-er in je die verlangt naar intieme momenten met interviewer Theo Maassen. Laat die gedachte gerust toe en oefen verder met stil zijn. 24 uur een gesprek met iemand die zwijgt, levert spannende tv. Want stilte is meer dan niks zeggen.